Τα τελευταία 20 χρόνια το ποδόσφαιρο άλλαξε ριζικά. Οι ιδιωτικές ακαδημίες πολλαπλασιάστηκαν, προσφέροντας καλύτερες εγκαταστάσεις, περισσότερες προπονήσεις και πιο επαγγελματική οργάνωση. Αναμφίβολα συνέβαλαν στην ανάπτυξη πολλών νεαρών ποδοσφαιριστών και έδωσαν περισσότερες επιλογές στους γονείς.
Όμως, η άλλη όψη του νομίσματος είναι ιδιαίτερα ανησυχητική για τα παραδοσιακά σωματεία των κοινοτήτων.
Η απομάκρυνση των οικογενειών από τα σωματεία.
Παλιότερα, το παιδί που έπαιζε ποδόσφαιρο γινόταν αυτόματα μέρος ενός σωματείου. Μαζί του ερχόταν και η οικογένεια. Οι γονείς γίνονταν μέλη, εθελοντές, χορηγοί και υποστηρικτές της ομάδας. Το σωματείο ήταν το κέντρο της κοινωνικής ζωής της κοινότητας.
Σήμερα, σε πολλές περιπτώσεις, η σχέση περιορίζεται σε μια εμπορική συναλλαγή. Ο γονέας πληρώνει τη συνδρομή του παιδιού του σε μια ιδιωτική ακαδημία και η επαφή του με το τοπικό σωματείο σταματά εκεί. Το αποτέλεσμα είναι η συνεχής μείωση των μελών, των εθελοντών και των ανθρώπων που στηρίζουν οικονομικά και ηθικά τα σωματεία.
Τα σωματεία χάνουν τη βάση τους.
Πολλά ιστορικά σωματεία βασίζονταν διαχρονικά στις ακαδημίες τους για να δημιουργούν φιλάθλους, παράγοντες και μελλοντικούς ποδοσφαιριστές της πρώτης ομάδας.
Όταν οι νεαροί αθλητές μεγαλώνουν μέσα σε μια ιδιωτική ακαδημία χωρίς σύνδεση με το σωματείο της κοινότητάς τους, η φυσική αυτή συνέχεια χάνεται. Τα σωματεία δυσκολεύονται να βρουν νέους παράγοντες, χάνουν έσοδα και σταδιακά αποδυναμώνονται.
Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετά αγροτικά σωματεία σήμερα αντιμετωπίζουν σοβαρά προβλήματα βιωσιμότητας, ενώ κάποια έχουν ήδη αναστείλει τη λειτουργία τους.
Κινδυνεύουν πραγματικά με κλείσιμο;
Η απάντηση είναι ναι.
Όχι μόνο λόγω των ιδιωτικών ακαδημιών, αλλά επειδή αυτές ήρθαν να προστεθούν σε μια σειρά άλλων προβλημάτων: αύξηση εξόδων, μειωμένες χορηγίες, δημογραφική συρρίκνωση των κοινοτήτων και δυσκολία προσέλκυσης εθελοντών.
Όταν ένα σωματείο χάσει τη νεολαία του, χάνει ουσιαστικά το μέλλον του.
Υπάρχει αναστρέψιμη κατάσταση;
Ναι, αλλά απαιτείται αλλαγή νοοτροπίας από όλους.
Τα σωματεία πρέπει να ξαναγίνουν ελκυστικά για τις οικογένειες, επενδύοντας σε οργανωμένες ακαδημίες, σύγχρονη επικοινωνία και δράσεις που συνδέουν την κοινότητα με την ομάδα.
Παράλληλα, οι ιδιωτικές ακαδημίες και τα σωματεία δεν πρέπει να λειτουργούν ως αντίπαλοι. Η συνεργασία μπορεί να δημιουργήσει ένα υγιές ποδοσφαιρικό οικοσύστημα, όπου το παιδί αναπτύσσεται ποδοσφαιρικά, αλλά ταυτόχρονα διατηρεί δεσμούς με το σωματείο και την κοινότητά του.
Το μεγάλο ερώτημα
Θέλουμε απλώς να παράγουμε ποδοσφαιριστές ή θέλουμε να διατηρήσουμε ζωντανά τα σωματεία που εδώ και δεκαετίες αποτελούν κομμάτι της ιστορίας και της ταυτότητας των κοινοτήτων μας;
Οι ιδιωτικές ακαδημίες ήρθαν για να μείνουν. Το ζητούμενο δεν είναι να πολεμηθούν, αλλά να βρεθεί η ισορροπία. Γιατί αν χαθούν τα σωματεία, δεν θα χαθούν μόνο ποδοσφαιρικές ομάδες. Θα χαθούν χώροι κοινωνικής προσφοράς, πολιτισμού, εθελοντισμού και τοπικής ιστορίας.
Και τότε το κόστος για την κοινωνία θα είναι πολύ μεγαλύτερο από οποιοδήποτε ποδοσφαιρικό αποτέλεσμα.
